Dlaczego psychoterapia nie jest łatwa

Psychoterapia to proces, o którym często zdarza się słyszeć, że odmienił czyjeś życie - nie wiem, jak mogłam tyle czasu zwlekać z przyjściem po pomoc; żałuję, że nie odważyłem się przyjść wcześniej, zmarnowałem przez to wiele czasu. Jednakowo często można jednak usłyszeć, że psychoterapia nie jest łatwa - zdarzały się chwile, gdy było bardzo ciężko, pojawiały się emocje, których wolałabym nie czuć; czasem myślę, że chciałbym, by leki wszystko załatwiły, nie musiałbym się męczyć; to wymaga tak wiele treningu, że często wątpiłam, czy dam radę... Czy musi tak być? Czy terapia nie mogłaby być łatwiejsza? 

 

Psychoterapia jest specjalistyczną metodą leczenia polegającą na celowym i zaplanowanym stosowaniu oddziaływań psychologicznych. Psychoterapię stosuje się w przypadku chorób i zaburzeń, które mają podłoże psychologiczne. Przykładem wskazań do psychoterapii są takie objawy i trudności, jak: depresja, lęk, złość, zaburzenia zachowania, zaburzenia odżywiania, niska samoocena czy trudności w relacjach, ale też codzienne problemy, takie jak: kłopoty z utrzymaniem zdrowego trybu życia, bezsenność, bóle głowy czy problemy wychowawcze. 

 

Podstawową cechą psychoterapii jest zatem to, że jest ona zbiorem oddziaływań psychologicznych. Ogromnym plusem wynikającym z tego faktu jest możliwość wprowadzania zmian w swoje funkcjonowanie i życie bez farmakoterapii. Jednocześnie jednak to właśnie ta właściwość decyduje o tym, że psychoterapia nie zawsze bywa łatwa. Psychoterapia wymaga bowiem od pacjenta tego, by wziął odpowiedzialność za swoje życie i siebie, by uznał, że klucz do znalezienia rozwiązania znajduje się w nim. Terapeuta może mu pomóc w znalezieniu tego klucza, lecz decyzja o użyciu lub nieużyciu go leży już po stronie pacjenta. 

 

Psychoterapia wymaga podjęcia odpowiedzialności

 

Gdy ktoś czuje lęk, który utrudnia mu funkcjonowanie i znacznie obniża jakość życia, to oczywistym jest, że jedyne, czego pragnie, to przestać czuć ten lęk. Tymczasem praca psychoterapeutyczna wymaga tego, by lęk zrozumieć, konieczne jest więc skonfrontowanie się z nim, opowiedzenie o nim i znalezienie myśli, które go podtrzymują, a następnie wprowadzenie zmian w mechanizmie podtrzymującym lęk - najczęściej myślach i zachowaniach. By przestać się bać, konieczne jest więc aktywowanie innych myśli i podejmowanie innych zachowań. To pierwszy powód, dla którego psychoterapia nie jest łatwa. 

 

Psychoterapia wiąże się z przeżywaniem emocji 

 

W codziennym życiu często staramy się unikać przeżywania trudnych emocji. Wydaje nam się, że lęk, złość czy smutek to jakiś gorszy rodzaj emocji, tymczasem na terapii bardzo często doświadcza się tych właśnie stanów emocjonalnych - nie rzadko dzieje się tak, że ktoś w terapii pierwszy raz w swoim życiu świadomie przeżywa złość, wyraża ją, mówi o niej, lub też pozwala sobie na to, by się smucić, cierpieć... To bywa trudne, jak wszystko co jest dla nas nowe, jednocześnie jednak to właśnie stanowi o sile terapii, czyniąc ją jednocześnie procesem, który nie jest tylko łatwy i przyjemny. 

 

Psychoterapia wymaga nawiązania relacji 

 

Dla wielu osób psychoterapia jest trudna, gdyż wiąże się z koniecznością zbudowania bliskiej relacji z terapeutą - bycia z nim szczerym, mówienia o sprawach, które może są trochę wstydliwe, kłopotliwe, ale też pozwolenia sobie na przeżywanie emocji w czyimś towarzystwie. Samo podjęcie psychoterapii wymaga przyznania się do tego, że z czymś sobie nie radzimy, że potrzebujemy czyjejś pomocy, uznania tego, że ktoś może wie lepiej, ale też odwagi, by oprzeć się na kimś, by zaufać. Dla osób, które w swoim życiu nigdy nie doświadczyły bliskości - nie miały rodziców odpowiadających na potrzeby emocjonalne, nie zbudowały relacji dorosłych, w których otworzyłyby się tak naprawdę - ten element procesu terapeutycznego może być szczególnie trudny. 

 

Psychoterapia wymaga czasu i poświęcenia 

 

Pacjent w terapii nie zmienia się dzięki jednemu czy dwom spotkaniom - proces terapeutyczny wymaga czasu, a przez to również poświęcenia. Konieczne jest inne planowanie swojego życia, czasu, znajdowanie co tydzień godziny, którą poświęca się na spotkanie z terapeutą. Zwłaszcza na początku dużo się inwestuje, a efektów widać jeszcze mało. Konieczność bycia cierpliwym to też coś, co powoduje, że dla wielu osób terapia nie jest łatwa. 

 

Podjęcie decyzji o rozpoczęciu psychoterapii - zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę różne aspekty powodujące, że nie jest to łatwy proces - wymaga odwagi i samozaparcia. Tym, co może ułatwić ten trudny proces, może być świadomość, iż psychoterapeuta rozumie jak wymagającym doświadczeniem on jest. Rozumie to nie tylko dlatego, że odbył specjalistyczne szkolenie przygotowujące do tej pracy, lecz także dlatego, że sam - by zyskać prawo wykonywania zawodu - psychoterapię własną musiał odbyć i jemu też zapewne nie zawsze było łatwo.